دسته
حرم
پیوند
آرشیو
آمار وبلاگ
تعداد بازدید : 107026
تعداد نوشته ها : 124
تعداد نظرات : 21
Rss
طراح قالب
موسسه تبیان

سالروز وفات حضرت خديجه بر شما تسليت باد

 

زندگي حضرت خديجه

الف: شناسنامه خديجه

حضرت خديجه پانزده سال قبل از عام الفيل وشصت وهشت سال قبل ازهجرت نبوي در شهر مكه ديده به جهان گشود وپس ازشصت وپنج سال زندگي با شرافت وفضيلت سرانجام در تاريخ دهم رمضان سال دهم بعثت و سه سال قبل ازهجرت رسول خدا به مدينه به لقاءالله پيوست .

نام او خديجه ،و كنيه اش «ام هند» نام پدرش « خويلد ابن اسد » ونام مادرش « فاطمه دخترزائدة بن الاصم»مي باشد.1

پدر ومادر خديجه با چند واسطه به « لويّ بن غالب» مي رسد كه جدّ اعلاي پيامبر خداست و مادرمادر خديجه «هاله» دختر عبدمناف از اجداد پيامبر اسلام است. بنابراين خديجه هم از طرف پدر وهم از سوي مادرش با پيامبر اسلام هم نسب مي باشد. 2

ب: ازدواج خديجه

خديجه به وسيله قرابت فاميلي با رسول خدا (صلي الله عليه واله وسلم ) از يك طرف و ملاحظه اخلاق حميده او در بازرگاني ازطرف ديگر ، وشنيدن اخباررسالت از علماي يهود ونصاري ازسوي سوم ، عاشق دلباخته معنوي پيامبر بود  و گاهي در اين را ه گريه مي كرد ! و در شب هايي خواب به چشم اوفرو نمي رفت . ولذا مشكل خود را با پسر عمويش كه عالم برجسته نصارا بود در ميان گذاشت، او دعايي نوشت ، وخديجه آن را زير بالشش گذاشت و شبانه در عالم خواب پيامبر را ديد ، وآينده برايش روشن شد ، و چون چشم برگشود ديگربه خواب نرفت و سرانجام كنيزش نفيسه دختر ــــ وبه قولي خواهرش را به سراغ پيامبر فرستاد و رسماً در خواست ازدواج كرد.3

خديجه با تلاش پيگيروتمهيد مقدمات عاقلانه ، به ويژه با تدبير پسر عمويش، ورقة بن نوفل ، سرانجام به مقصود خود رسيد ، و فرزندان هاشم را كه ستارگان حجاز بودند به خانه خود جذب كرد ، آنان در حالي كه رسول خدا را با تمام عزت واحترام در ميان گرفته بودند ، براي اجراي عقد به حضور خديجه رسيدند ، و خطبه عقد با يك برنامه جالب اجراشد وپس از مراسم ، يادگار عبدالله در كنار عمويش ابوطالب عازم خانه پيشين گشت ، ولي خديجه همراه با مهرومحبت ويژه دامن محمد را گرفت و گفت « سيدي !إلي بيتك فبيتي بيتك و أنا جاريتك !؛اي مولايم ! بيا به خانه خودت ، خانه من خانه تواست ، و من نيز كنيز تو هستم .»4

خديجه به اين طريق زندگي مشترك خود را با آن حضرت شروع كرد .

ج : القاب خديجه قبل از اسلام

القاب خديجه (سلام الله عليها ) قبل از اسلام بسيار بوده است كه كتابهاي بسياري در مورد آن سخن رانده اند و از جمله القاب عبارتند از :

    1.حضرت خديجه (سلام الله عليها )قبل از ولادت ، دركتاب آسماني انجيل كه بر حضرت عيسي نازل شد به عنوان ـ بانوي مباركه و همدم مريم در بهشت » ياد شده است ، در آنجا كه در توصيف پيامبر اسلام (صلي الله عليه وآله ) خطاب به عيسي چنين آمده :

(نسله من مباركة ، وهي مونس أمك في الجنة)5

نسل اوازمباركه (بانوي پربركت) است كه همدم مادرت مريم در بهشت مي باشد »  

     2.درعصرجاهليت كه وجود زن پاكدامن بسيار كم بود، وبسياري اززنان به انحراف هاي عصر جاهلي آلوده بودند، حضرت خديجه به خاطر قداست و پاكي در همه ابعاد ، به عنوان « طاهره» [پاك سرشت وپاك روش]خوانده مي شد.

    3 . ونيز شخصيت خديجه در همان عصر آن چنان چشمگير و مورد احترام خاص وعام بود كه اورا با عنوان «سيده نسوان» [سرور زنان ] مي خواندند.6

فصل دوم : فضايل خديجه درقرآن و روايات

الف: ايمان و فداكاري خديجه

خديجه زني با فضيلت وداراي كمالات علمي و معنوي بود ، ودر اثر معاشرت با پسر عمويش كه عالمي دانا و دانشمند بود وبه رسالت پيامبر خدا در آينده ايمان داشت. مي دانست كه رسول خدا به پيامبري خواهد رسيد.

خديجه ازعلماي ديگر يهود ونصارا نيز سخناني در تأييد نبوت پيامبر شنيده بود، وازهمه مهم تر در سفر بازرگاني آن حضرت به سرزمين شام ازطريق غلامش« ميسره» كه همراه كاروان بود، اطلاعات زيادي از كرامات و معجزات آن بزرگوار شنيده وبر عشق وايمانش افزوده بود. لذا با ورقة بن نوفل رازدل گشود وخواهان وصلت با پيامبر شد .

همه اينها حاكي ازايمان خديجه به رسالت پيامبر بود كه سالها قبل ازبعثت آن حضرت اتفاق افتاده ، لذا پس از مبعوث شدن به رسالت الهي نخستين شخصي كه به وي ايمان آورد خديجه بود.7

امير مؤمنان در «خطبه قاصعه»مي فرمايند : روزي كه رسول خدا به پيامبري رسيد،نور اسلام  به هيچ خانه اي وارد نشد جز به خانه پيامبر وخديجه كه من سومين نفرآنان بودم كه نور وحي و رسالت را مي ديدم و عطر نبوت را استشمام مي كردم .8

خديجه ازنظر ايمان وعقيده به جايي رسيده بودكه خدا وپيامبر و ملائكه اورا دوست داشتند ،وبر ايمان اومباهات مي كردند ، واو را افضل زنان پيامبر و جزء برترين زنان عالم و جهان معرفي مي نمودند !

خديجه زني است كه پيامبر خدا در حق او مي گويد :اي خديجه!خداوند متعال هر روز به وجود توچندين بار به ملائكه اش مباهات مي كند .9

آري !خديجه زني بود كه در اثر ايمان و فداكاري به جايي رسيد كه خداوند به اوسلام رساند . اونه تنها اين همه ناملايمات را تحمل كرد،بلكه تمام تلخي هاي سياسي واجتماعي آن روز را كه قلب نازنين پيامبر خدا (صلي الله عليه و آله وسلم ) را مجروح مي ساخت ترميم نمود ، و وي رادر ادامه سيرالهي اش ياري داد، ومايه آرامش شوهر گشت!

ب:خديجه در قرآن

حضرت خديجه نخستين ام المؤمنين است كه در قرآن مجيد به عنوان يكي از زنان پيامبر مورد توجه است، وبه طور شخصي نيز در سوره «ضحي» آيه هشتم به نام واوصاف او اشاره گرديده است.

قبلا خاطر نشان گرديد كه حضرت خديجه قبل ازازدواج  با پيامبر ثروتمند ترين شخص جزيرة العرب بود، وحدود هشتاد هزار شتر داشت و كاروانهاي تجارتي اوشب و روز در طائف ويمن وشام ومصر وساير بلاد در حركت بودند، برده هاي بسيار داشت، كه به تجارت اشتغال داشتند.

حضرت خديجه پس از ازدواج با پيامبر همه اموالش را قبل از اسلام وبعد از آن ، در اختيار پيامبر گذاشت ، تا آن حضرت هرگونه كه خواست آن اموال را در راه خدا به مصرف برساند، به گونه اي كه پيامبر كه فقيربود بي نياز شد ، وخداوند درمقام بيان نعمتهاي خود به پيامبر اكرم از جمله مي فرمايد:10

«و وجدك عائلا فأغني ؛ خداوند تو را فقير يافت و بي نياز نمود»11

اين كه نام وي درآدرس مذكور درقرآن مجيد مورد عنايت قرار گرفته ، در تفسيرهاي عامه و خاصه ودر روايات اهل بيت آمده است، و تصريح كرده اند كه مراد از « بي نيازساختن پيامبر » مال وبخشش خديجه بود كه همه را در طبق اخلاص گذاشته وبراي پيشرفت دين مبين اسلام دراختيار پيامبر قرار داد.12

ج:خديجه در روايات

در روايت اسلامي از طريق شيعه واهل تسنن نقل شده، اززبان پيامبر وامامان معصوم در شأن ومقام ارجمند ام المؤمنين حضرت خديجه كبري (سلام الله عليها) سخن فراوان با تعبيرات گوناگون به ميان آمده است .

دراينجا نظرشما را به نمونه هايي ازآن گفتار جلب مي كنم .

    1. پيامبر (صلي الله عليه و آله )فرمود: جبرئيل نزد من آمد و گفت : اي رسول خدا!اين خديجه است ، هرگاه نزد تو آمد، براواز سوي پروردگارش واز طرف من ، سلام برسان:

«وبشرها ببيت في الجنة من قصب لاصخب ولانصب »

 «و او را به خانه اي از يك قطعه (اززبرجد ) در بهشت كه در آن رنج ونا آرامي نيست ، مژده بده »13

    2.پيامبر اكرم درتفسير (آيه 27مطففين ) «عيناً يشرب بها المقربون ؛ همان چشمه بهشتي كه مقربان از آن مي نوشند»

     فرمود:

«المقربون السابقون؛رسول الله ، وعلي بن ابيطالب و الائمة، وفاطمه بنت محمد ؛»

«از مردان بسياري به حد كمال رسيدند ، واز زنان به درجه آخر كمال نرسيدند مگر چهار زن كه عبارتند از : آسيه ،مريم ، خديجه ، فاطمه »14

    3.امير مؤمنان علي عليه السلام فرمود:

«سادات نساء العالمين اربع: خديجه بنت خويلد و فاطمه بنت محمد وآسيه بنت مزاحم ومريم بنت عمران ؛ »

« سرور بانوان دو جهان چهار بانو است كه عبارتند از :خديجه ، فاطمه ، آسيه و مريم »15

پيام اين روايات اين است كه به رازهاي عظمت مقام اين بانوي ارجمند پي ببريم ، وشايستگي هاي اورا بشناسيم، واز او درمسير تكامل به عنوان برترين الگو، پيروي كنيم .

د:خديجه همسر رسول خدا  در دنيا و آخرت

پيامبر (صلي الله عليه وآله وسلم ) فرمود:

«اشتاقت الجنة إلي أربع من النساء : مريم بنت عمران و آسية بنت مزاحم زوجة فرعون وهي زوجة النبي ،في الجنة »

 «و خديجه بنت خويلد زوجة النبي في الدنيا وآلاخرة وفاطمه بنت محمد »16

بهشت مشتاق چهار زن است : 1ـ مريم دختر عمران 2ـ آسيه دختر مزاحم ـ همسر فرعون ، كه همسر پيامبر در بهشت است . 3ـ خديجه دختر خويلد همسر رسول خدا در دنيا وآخرت 4ـ فاطمه دختر محمد (صل الله عليه واله وسلم)

هـ :خديجه درآئينه معراج پيامبر

طبق پاره اي ازنقل ها ، معراج پيامبر از خانه خديجه (عليها سلام )آغاز شد و باز گشت آن نيز در خانه خديجه روي داد.

روايت شده : امام باقر (عليه السلام ) فرمود: «جبرئيل مركب براق را شبانه كنار درخانه خديجه آورد و در آن خانه به محضر رسول خدا رسيد ،آن حضرت را از خانه بيرون آورد و بر مركب براق سوار نموده واز مكه به سوي بيت المقدس سير داد...»

مطابق پاره اي از شواهد وقراين ، پيامبر هنگام مراجعت ازمعراج نيز در خانه خديجه فرود آمد .17

براي اينكه به مقام درخشان حضرت خديجه دررابطه با مسأله معراج پيامبر بيشترپي ببريم نظرشمارا به روايت زير جلب مي كنم .

سلام خدا بر خديجه : ابوسعيد خدري مي گويد: رسول خدافرمود: وقتي كه در شب معراج ، جبرئيل مرا به سوي آسمانها برد و سير داد،هنگام مراجعت به جبرئيل گفتم : «آيا حاجتي داري؟» جبرئيل گفت: « حاجت من اين است كه سلام خدا و سلام مرابه خديجه برساني »پيامبر (صلي الله عليه وآله) وقتي كه به زمين رسيد ، سلام خدا و جبرئيل را به خديجه ابلاغ كرد. خديجه گفت «ان الله هو السلام ، وفيه السلام ، اليه السلام ، وعلي جبرئيل السلام ؛ همانا ذات پاك خدا سلام است، واز او است سلام ، وسلام به سوي او باز گردد و برجبرئيل سلام باد.»18

اين مطلب بيانگر اوج مقام حضرت خديجه در پيشگاه خدااست.

و:آوردن كفن از سوي خدابراي خديجه

در كتاب «الخصائص الفاطميه» نقل شده : طبق روايت مشهور هنگامي كه حضرت خديجه رحلت كرد، فرشتگان رحمت از جانب خداوند كفن مخصوصي براي خديجه نزد رسول خدا آوردند واين علاوه بر اينكه مايه بركت براي خديجه بود،مايه تسلي خاطررسول خدا گرديد. وبه اين عنوان تقدير وتجليل جالبي از طرف خداوند؟ حضرت خديجه به عمل آمد.

پيامبر اكرم پيكر مطهرحضرت خديجه را با آن كفن پوشانيد.سپس جنازه او را با همراهان به سوي قبرستان معلي بردند تا در كنار مادرش حضرت آمنه به خاك بسپارند . درآنجا قبري براي حضرت خديجه آماده كردند، رسول خدا درميان آن قبر رفت و خوابيد ، سپس بيرون آمد وآن گوهر پاك را در آنجا به خاك سپرد.19

http://www.niazerooz.com/Im/P/89/1130/Safe6343370974271.jpg

خدايا!به عظمت مقام خديجه (عليها السلام ) ما را ازشيوه زندگي سراسر درخشان اوبهره مند فرما ، و از شفاعتش در قيامت مسرور گردان .

 

محقق:عطيه تحقيقي

 

 

1- علي اكبر ، بابا زاده ، سيماي زنان در قرآن ، قم ، انتشارات لوح محفوظ،چاپ دوم ،1378،ص23

2- ر.ك ،شيخ عباس ،قمي ،سفينه البحار ، ج1،ص379

3 - رك:محمد تقي ، مجلسي: بحار الانوار ، بيروت ، مؤسسه الوفاء ،1404هجري قمري ، ج16، ص23

4 - رك:عباس ، قمي : سفينة البحار ،ج1،ص379

5 - رك : محمدتقي ،مجلسي: همان، ص352،ج21(استفاده ازCDجامع الاحاديث)

6- رك:ذبيح الله ،محلاّتي: رياحين الشريعه ، تهران،دارالكتب الاسالمية ، ج2،ص207،بي نا

7 - علي اكبر ، بابا زاده : سيماي زنان درقرآ« ، ص27

8 - رك:نهج البلاغه فيض الاسلام ، ص811

9- رك :علي اكبر ،بابا زاده ، تحليل سيده فاطمه زهرا ، قم ، انتشارات دانش وادب ، چاپ ششم، 1382،ص37

10 - رك:محمد، محمدي اشتهاردي ،ص171،همان

11 - سوره ضحي (93)، آيه 8

12 - علي اكبر، بابا زاده : سيماي زنان در قرآن ، ص23

13 - رك: محمدتقي ، مجلسي :همان ، ج16،ص8.(استفاده ازCDجامع الاحاديث)

14- محمد، محمدي اشتهاردي : ص189

15 - رك:عبدالحميد ، معتزلي: شرح نهج البلاغه ابن ابي الحديدمعتزلي ، قم بي نا ، 1404،هجري قمري،ج10،ص266

16 - رك: محمدتقي ، مجلسي:همان، ج43،ص53،54،(استفاده از CDجامع الاحاديث)

17 - رك:محمدتقي مجلسي،همان،ج43،ص216،(استفاده ازCDجامع الاحاديث)

18 - رك: محمدتقي مجلسي ، همان ج16،ص7،(استفاده ازCD جامع الاحايث)

19- محمد، محمدي اشتهاردي ، 264

منبع : behar.ir


دسته ها :
X